HET ZWARTE SCHAAP ZIJN

Het zwarte schaap, de zondebok of het pispaaltje te zijn (geweest) doet meestal iets blijvends met je. Ook al 'weet' je dat het stempeltje zwarte schaap onterecht was dan nog 'voelt' dit niet altijd zo. Weten en voelen zijn blijkbaar twee verschillende dingen die met wat moeite wel op één lijn zijn te krijgen.

Het zwarte schaap in een groep

Het zwarte schaap, de zondebok, het buitenbeentje, de vreemde eend in de bijt, het pispaaltje, zijn allemaal uitdrukkingen die naar een persoon verwijzen die anders wordt behandeld in een groep en er vaak niet (helemaal) bijhoort. Iemand die als anders bestempeld wordt, ongeacht of deze persoon dit nu werkelijk is of niet.

Een uitlaatklep nodig hebben

Groepen, en zeker groepen waarin veelal onder de oppervlakte iets gaande is, functioneren beter wanneer er een zwart schaap of ‘zondebok’ deel van uitmaakt. Bij gebrek aan een ‘slachtoffer’ in de groep wordt er vaak iemand ‘anders’ als pispaaltje gebruikt. Het kunnen afgeven op iemand geeft de groep een uitlaatklep, iets om samen over te praten en bevordert zo de ‘saamhorigheid’.  Het geeft elk groepslid ook de kans om de focus weg te nemen van zichzelf. Niemand is immers perfekt en zolang er over een ander wordt gepraat...

Eénmaal het zwarte schaap, altijd het zwarte schaap?
Hoe nuttig ook voor de groep, want deze valt nu niet uit elkaar en de groepsleden kunnen ergens bij blijven horen, voor jou als individu die deze dubieuze eer ten deel valt, heeft dit veelal verstrekkende gevolgen. Zeker als je het al op vroege leeftijd was, voor lange perioden of in verschillende groepen. Eénmaal het pispaaltje of het zwarte schaap te zijn geweest, lijk je het wel aan te trekken. Alsof je er om vraagt...

De vicieuze cirkel

Het zwarte schaap (geweest te) zijn heeft in min of meerdere mate vaak onbewust beinvloed wie je bent geworden. Bijvoorbeeld hoe je (soms) reageert en dus functioneert in groepen die nu eenmaal deel uitmaken van het dagelijkse leven zoals de sportclub, je werk, een vriendenclubje etc. Maar nog belangrijker heeft het zeer waarschijnlijk invloed gehad op ‘hoe je je voelt’ en hoe je jezelf ziet in bepaalde situatie.

Soms hoeft er maar iets te gebeuren wat je (onbewust) aan de vroegere situatie doet denken en je voelt je weer net zo als toen. Niet alleen reageer je dan weer zoals vroeger maar tevens wordt hoe je jezelf ziet (onbewust) weer bevestigd. Kortom je zit in een vicieuze cirkel. Het zwarte schaap of pispaal zijn lijkt wel onderdeel van je te zijn geworden en je lijkt er niet aan te kunnen ontsnappen.

Je gevoel en je verstand zijn blijkbaar twee verschillende dingen
Ook al weet je met je verstand dat je geen zwart schaap (meer) bent en ‘het stempeltje zwart schaap of buitenbeentje’ niet klopt, je gevoel zegt blijkbaar (onbewust) iets anders. Regelmatig voel je je bijvoorbeeld; buitengesloten, niet goed genoeg, niet geaccepteerd, waardeloos, slecht, schuldig, of onbegrepen, etc.  Je gevoel volgt blijkbaar je verstand niet. Daar hoef je niet mee rond te blijven lopen. 

Ook een zwart schaap is de regisseur over zijn of haar eigen leven
Hoe jij je ergens onder voelt dus ook onder het zwarte schaap zijn, heb je veelal zelf in de hand. Je kan er dus actief aan gaan werken om je anders te voelen. Dit gaat helaas niet vanzelf, maar het is dubbel en dwars de moeite waard om je weer lekker te voelen met name in groepen. Coachplus kan als ervaringsdeskundige je met dit alles begeleiden en je helpen om niet alleen met je verstand maar nog belangrijker ook in je hart van het stempeltje zwart schaap af te komen.

omhoog